Breuken met je handen: op bezoek bij de leercirkel Basisvaardigheden, maar dan anders
Acht onderwijsprofessionals, een rekenexpert en een tafel vol ideeën. Het gesprek ging over breuken, en voor je het wist ook over pepernotendeeg, vogelhuisjes en knikkerbanen. Een kijkje bij de leercirkel Basisvaardigheden, maar dan anders.
Op het Monicahof in Utrecht schuiven zo’n acht professionals uit het basisonderwijs, het voortgezet onderwijs en techniekcentra aan. Leercirkelbegeleiders Anika Embrechts en Petra Bunnik openen met een eenvoudige vraag: hoe voel je je vandaag? Iedereen heeft er zin in, en vooral: iedereen is nieuwsgierig. Deze leercirkel loopt sinds maart 2026 en zoekt uit hoe je basisvaardigheden versterkt via wetenschap en technologie. Vandaag staat rekenen centraal, met rekenexpert Vincent Jonker als gast.
Eerst even landen
De check-in laat meteen zien hoeveel er in de praktijk gebeurt. Een taalmakersklas waarin elf leerlingen een hele dag aan een maakboek werken. Technieklessen tijdens de Kinderboekenweek. Leskisten voor kleuters die voor de kerst naar vier scholen gaan. Een STEAM-lokaal waar hoofd, handen en hart leidend zijn. Een rekenspel voor de VR-bril. En een school die overstapt van techniek naar STEAM, tegelijk haar 100-jarig bestaan viert en gaat verhuizen. “Soms taai en lastig”, klinkt het. Juist daarom is het fijn om het hier te kunnen delen. Er liggen al lessen en producten klaar, dus de volgende vraag komt snel: wanneer mogen we dit met anderen delen?
Een brug tussen rekenen en techniek
Vincent Jonker (Freudenthal Instituut, Universiteit Utrecht) werkt aan de didactiek van rekenen, wiskunde en natuurwetenschappen en slaat graag bruggen tussen vakken. Hij vertelt over De Grote Rekendag, die al 25 keer is gehouden, en over Stichting KOE in Enschede, die de dag met haar 25 scholen koppelde aan een studiedag over wetenschap en technologie.
Uit het voortgezet onderwijs komt een mooi voorbeeld: elke leerling heeft een rekenkaart, “een soort Binas”, die bij alle bètavakken gebruikt mag worden. Dus niet alleen door wie moeite heeft met rekenen. En een verhoudingstabel die op papier abstract blijft, gaat ineens werken als leerlingen tandwielen in elkaar zien grijpen.
Wat houdt leerkrachten dan tegen? Tijd, ruimte en kennis, zegt een van de deelnemers eerlijk. De nieuwe kerndoelen geven ruimte voor ontwikkeling, maar hoe vul je die samen in?
Er is nog best veel angst of twijfel bij collega’s om aan de slag te gaan. Voorbereiden helpt!
De praktijkvraag: breuken
Een van de deelnemers heeft een concrete hulpvraag bij het onderzoek dat zij doet: hoe help je leerlingen met gouden handjes die vastlopen op breuken, van groep 1 tot en met 8? De groep is het snel eens: begin bij begrip, niet bij het sommetje. Let op je taal: is 25% misschien makkelijker te begrijpen dan ¼, of een hoek van 90 graden? Laat leerlingen knippen, meten en zelf een rekenkaart maken. Bij kleuters begint het al met LEGO, pannenkoeken delen en in de maat tikken. Het belangrijkste ingrediënt? Succeservaringen.
Daarna gaat de groep aan de slag. Binnen korte tijd liggen er ruim twintig lesvoorbeelden op tafel. Van pepernotendeeg en zelfgemaakte meetlatten tot fluitjes, mobiles en knikkerbanen: allemaal manieren om breuken en verhoudingen letterlijk vast te pakken. Het maken is het middel, het rekenbegrip het doel.
Hoe nu verder?
Alle ideeën die deze leercirkel ophaalt, voor wetenschap en technologie in het po en voor de bètavakken in het vo, komen later als download beschikbaar, met meer ruimte voor toelichting en beeld. Zo kunnen ook collega’s buiten de leercirkel er straks gebruik van maken. Vincent verrijkt het verzamelde lesmateriaal met artikelen, onderzoek en de theorie erachter. Losse invallen worden op die manier onderbouwde bouwstenen voor de klas. Daarmee gaat de leercirkel verder: ontwikkelen, uitproberen en delen.
Denk mee of doe mee. Werk jij al aan rekenen via wetenschap en technologie in het po, of via de bètavakken in het vo? Of heb je een ander goed idee? We horen graag van je info@techkwadraat.nl