‘Wat werkt om wát te leren?’ Techkwadraat op het NVON-congres Bèta in Beweging

Op 2 oktober ging Techkwadraat in gesprek met docenten en leerkrachten op het NVON-congres Bèta in Beweging; het landelijke congres van de vakvereniging voor bèta- en techniekdocenten. We namen deel aan de informatiemarkt én gaven twee workshops.

In gesprek op de informatiemarkt

Bij de stand ontvingen twee Techkwadraat-ambassadeurs, Wail Kherrazi en Meinke van Oenen, de bezoekers. Zij deden een klein experiment. In korte gesprekjes polsten ze of vakdocenten en leerkrachten het programma Techkwadraat kenden, en of ze al actief betrokken zijn bij hun regio. De uitkomst was een mooie verrassing: de meesten kenden het programma en waren nieuwsgierig naar contacten in hun regio. Dat is waardevol, want juist de mensen voor de klas maken het verschil voor leerlingen.

Workshop ‘Techniek voor alle leerlingen’

Ook inhoudelijk was Techkwadraat zichtbaar. In de workshop ‘Techniek voor alle leerlingen’ stelden Carola van Bemmelen (Techkwadraat Zuidwest Utrecht) en Gerald van Dijk (Techkwadraat-ambassadeur) de deelnemers de vraag: wat werkt om wát te leren?

Voor techniek in het funderend onderwijs, dus voor leerlingen die nog niet hebben gekozen voor een specifieke technische richting, is die vraag lastiger te beantwoorden dan voor veel andere vakken. Techniek is enorm breed en verandert snel, en de landelijke curricula laten veel ruimte aan leraren. Bovendien gaat het vaak om vakken of leergebieden die relatief nieuw zijn, zoals de PraktijkGerichte Programma’s of Mens en Natuur, en die zich dus nog moeten ontwikkelen. Daardoor missen leerlingen soms belangrijke kennis en vaardigheden en krijgen ze onvoldoende zicht op interessante vervolgopleidingen en beroepen in de techniek.

Het kijkkader

Om keuzes over leerinhoud makkelijker te maken, ontwikkelde Gerald een kijkkader voor leerlingen van 4 tot en met 18 jaar. Het is gebaseerd op een indeling van de filosoof Carl Mitcham, aangevuld met actuele technologieën. Het kijkt vanuit vier perspectieven naar technologie:

  1. Technologie als producten en objecten: de tastbare wereld. Hoe zit een product in elkaar, waarom is het zo ontworpen en hoe gebruik je het?
  2. Technologie als handelingen: zelf doen. Ontwerpen, maken en tinkeren, testen, repareren, programmeren.
  3. Technologie als kennisgebied: technisch redeneren. Systeemdenken, oorzaak en gevolg, werkingsprincipes, materiaal- en energiekennis.
  4. Technologie als beschouwing: reflectie. Ethiek en dilemma’s (zoals AI en privacy), duurzaamheid, en de wisselwerking tussen technologie en samenleving.

In het midden van het kijkkader staat motivatie: autonomie, verbondenheid en competentie. Leerlingen krijgen pas écht interesse als ze trots zijn op wat ze kunnen. Om de vier perspectieven heen staan de toepassingsgebieden, zoals sport, zorg, voeding, groen en industrie, en maatschappelijke vraagstukken zoals duurzaamheid.

De vuistregel: zorg dat in je totale lesprogramma zoveel mogelijk perspectieven aan bod komen.

Tijdens de workshop maakten Gerald en Carola het kijkkader concreet met een casus van Techkwadraat Zuidwest Utrecht: een les uit de bovenbouw van het po, waarin leerlingen leren programmeren voor een zelfgekozen ‘patiënt’. Zo werd zichtbaar hoe kennis en vaardigheden uit verschillende perspectieven in één project samenkomen.

Bekijk het kijkkader

Reactie, vraag of suggestie?

Denk mee, doe mee en deel met ons!

Schrijf je in voor de nieuwsbrief!

Wil je graag onze nieuwsbrief ontvangen?